Dengeli Bir Duyusal Diyet

0
1466

Dengeli Bir Duyusal Diyet

Dengeli bir duyusal diyet, belli bir çocuğun sinir sisteminin ihtiyaçları için terapist tarafından özel olarak planmış ve belirlenmiş aktiviteler programıdır. Amacı, çocuğun daha dengeli, daha iyi odaklanabilen uyum sağlayabilen ve daha yetenekli biri haline gelmesidir.

Duyusal diyet kavramı, 90’lı yıllarda iş ve uğraşı terapistleri (Ergoterapist) olan Patricia ve Jılia Wilbarger tarafından geliştirilmiştir. Bu konu hakkındaki en iyi kitaplardan biri, iş ve uğraşı terapistleri (ergoterapistler) olan Paula Aquilla, Ellen Yack ve Shirley Sutton tarafından yazılmış olan ‘’ Duyusal Entegrasyon ile Köprüler İnşa Etmek’’ (Building Bridges though Sensory Integration) isimli kitaptır.

Tıpkı ana besin gruplarının günlük gıda ihtiyacımızı karşılaması gibi, bir duyusal diyet de fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarımızı karşılar. Senkronize olamayan çocuk, kişiselleştirilmiş bir diyet ile taktik, vestibüler ve proprioseptif gıdalara bir çoğumuzdan daha çok ihtiyaç duyar ancak bu gıdaları nasıl alacağını bilemez. Bizler ise bu çocuğa yardım edebiliriz ve etmeliyiz.

Bir duyusal diyet uyarma, organize etme ve sakinleştirme aktivitelerini içerir. Çocuğun ihtiyacına göre uyaran ya da sakinleştiren aktiviteler önce gelir.

Uyaran aktiviteler az tepki veren çocuğa fayda sağlar. Bu çocuğun etkin şekilde uyarılmaya ihtiyacı vardır. Bu uyaranlar şunları kapsayabilir:

Senkronize olamayan çocuk
Senkronize olamayan çocuk
  • Kuru mısır gevreği, patlamış mısır, cips, kraker, kuruyemiş, havuç, elma ya da buz gibi şeyleri kıtır kıtır çiğnemek
  • Duş almak
  • Terapi topunun ya da şişme deniz topunun üstüne oturup dengede durmak
  • Yatakta ya da trambolinde yukarı aşağı zıplamak

Çocuğun tepkilerini dengelemeye yardımcı olan organize eden aktiviteler şunları kapsayabilir:

  • Müsli bar, meyve bar meyankökü, kuru kayısı, peynir, sakız ya da ekmek kabuğu çiğnemek
  • Elleriyle bara asılmak
  • Ağır yükleri itmek ya da çekmek
  • Baş aşağı pozisyonda durmak

Çocuğun duyusal aşırı tepkisini ya da aşırı uyarılmasını azaltmaya yardımcı olan sakinleştirici aktiviteler şunları kapsayabilir:

Duyusal diyet
Duyusal diyet
  • Emzik, sert şeker, donmuş meyve barı ya da bir kaşık fındık ezmesi emmek.
  • Elleriyle, omuzuyla, sırtıyla, kalçasıyla ve başıyla duvarı itmek
  • Öne arkaya sallanmak, eğilmek ya da yavaşça salıncakta sallanmak
  • Banyo yapmak
  • Sarılmak ya da sırtının okşanması

Duyusal diyet için kendinize ait ev programına başlamak istediğinizde, en doğrusu, çocuğunuzun ihtiyaçları için öncelikle bir terapist ile görüşmektir. En uygun aktiviteler hangileridir ? Çocuğunuz bu aktiviteleri nerede yapmalıdır ? Ne zaman? Hangi sıklıkta? Ne kadar süre için?

İşte bazı ilkeler:

  • Sıralı işler için gün içinde belli zamanlar belirleyin (kahvaltıdan sonra, okuldan sonra ve yataktan önce gibi)
  • Eğer mümkün ise, çocuğunuzun yapmak istediği aktiviteyi ona sağlayın. Genellikle çocuk size bunu söyleyecektir. ‘’ Sinir sistemim umutsuzca yoğun hareket deneyimi istiyor.’’ Diyemiyor olsa da, çocuk kendini oyun evinin tepesinden aşağıya atmaya kalktığında bunu siz anlayın. Atlamasını başka türlü aktiviteler ile sağlayın!
  • Çocuğun oyunu yönlendirmesine izin verin. ‘’ Daha çok’’ daha çok anlamına geldiğinden, çocuğun çok fazla uyarılmaması için çocuğu gözlemleyin. ‘’ Dur’’ demek anında dur demektir. Aktivite sırasında sözsüz sinyalleri anlayabilmek için izleyin ve dinleyin: Sakinleşmiş ve mutlu yüz ifadeleri aktivitenin iyi olduğunu gösterir; sızlanmalar ya da boğuk kahkahalar ise sakinleşme zamanının geldiğini gösterir.
  • Çeşitlilik için rutini ve ortamı değiştirin.
  • Periyodik olarak terapist ile görüşün ve ev diyetinizin ‘’besleyici’’ olduğundan ve çocuğunuzun ihtiyaçlarına cevap verdiğinden emin olun.

Dengeli bir duyusal diyet spor planına benzer. Dengeli bir duyusal diyet, çocuk senkronize olabilen olsun ya da olmasın, her çocuğun işleyişini geliştirir.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here