Çocuklarda Konuşma Bozukluğu Olduğundan Şüphelenen Aileler Neler Yapmalı

0
636

cocuklarda-dil-ve-konusmaÇocuklarda Konuşma Bozukluğu Olduğundan Şüphelenen Aileler Neler Yapmalı

Çocuklarda Konuşma ve Dil sorunları ile sıklıkla karşılaşıyor musunuz?

İnsanlar arasında iletişim kurmak en temel ihtiyaçlardan birisi olarak bilinir. Çocukların dil ve konuşma gelişimi birçok çocukta hiçbir sorun yaşanmadan tamamlanmaktadır. Fakat bazı çocuklar maalesef dil ve konuşma gelişimlerinde diğer çocuklara oranla geri kalabilmektedirler. Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminin geç tamamlanması ise kimi zaman zihin engeli, otizm sendromu veya işitme engeli gibi farklı sebeplerden dolayı görülebilmektedir.

Dil ve Konuşma bozuklukları başka hangi nedenlerden dolayı olabilir?

Bu tür dil ve konuşma bozuklukları çok farklı sebeplere dayalı olarak kendini gösterebilmektedir. Dil ve konuşma bozukluklarında çoğunlukla işitme engeli, zihin engeli, gelişim geriliği, yarık damak, otizm spektrum bozuklukları, nörolojik hastalıklar, inme beyin hasarları ve herkesin bildiği gibi down sendromu bu tür bozukluklara sebep teşkil edebilir.

Çocuklarda Dil ve Konuşma bozuklukları hangi tür etkileri ortaya çıkarabilir?

Yukarıda bahsetmiş olduğumuz dil ve konuşma bozukluğu kaynaklarından hangisi olursa olsun, çocuk kendini anlatamadığı için büyük bir düş kırıklığına uğrayabilir. Kendini reddedilmiş olarak hissedebilir. Bu rahatsızlığı yüzünden iletişim kurmaktan bile kaçabilir. Bu durum çocuklarda içe kapanma olarak da görülebilir. Eğer çocuklarda dil ve konuşma bozukluğu var ise şayet kendi yaşıtları ile olan ortamlarda mesela kreş veya özel okullarda kendisini ifade edemediği için dalga geçilirse, onlar için özgüven sorunları ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda çocuklar iletişim kurmaktan dahi kaçınabilirler.

Aileler ne zaman çocuklarda bir sorun olduğundan şüphelenmelidir?

Dil ve konuşma becerileri çocukların içinde bulundukları yaş standartlarına göre değişiklik gösterebilmektedir. Yaş ilerledikçe dil ve konuşma becerileri artar. Bu gelişim her çocuk için aynı beceri ve yeteneğe sahip olacak anlamına gelmez. Ancak aynı seviyede belirli yaş aralığına sahip olan çocukların bir çoğu ortak yetenek ve becerileri ortaya koyarlar. Eğer ebeveynler bir sorun olduğunu hissediyorlar ise çocukların aynı yaş aralığı çocuklar ile bir arada iken onların karşılaştırmalarını yaparak bir problem olma ihtimalini gözlemleyebilirler. Ancak bu değerlendirmeyi uzman bir kişi tarafından yürütülmesi için dil ve konuşma terapistlerinden yardım almalılardır. Çocukların hangi yaşta ne gibi becerileri olduğu konusunda sizde yazımızı takip edebilirsiniz. Yazıdaki bilgiler ışığında sizlerde aynı yaş aralığına sahip çocukların gelişimlerini dikkatle gözlemleyebilir ve çocuklardaki gelişimde bir sorun olup olmadığını tahmin edebilirsiniz.

Çocukların gelişiminde 1-2 yaş aralığında bulunan çocuklar basit nesneleri isimlendirir, yeni kelimeler öğrenir ve bunları kullanır, cümle kurar ve genellikle iki sözcük kullanır. 2-3 yaş aralığına sahip olan çocuklar sözcüklerinde zamir kullanmaya başlarlar. Sözcük sayıların bir kat arttırır. 3-4 yaş aralığına gelen çocuk sözcük kullanımını arttırır ve 4-5 sözcük kullanmaya başlar, farklı sözcüklerden oluşan ve öyküler anlatmaya çalışır. 4-5 yaş aralığına gelen çocuklar ise 1000 ila 2000 veya daha fazla sözcük kullanarak bazen anlamsız cümleler kurar. Soru sorma devreleri bu yaş aralığında gelişir ve ilerler.

konusmaÇocuklarda Dil ve Konuşma problemlerinden şüphelenen Aileler neler yapmalı?

Bizim toplumumuzda bazı alışılagelmiş kavramlar yer etmiştir. Aileler bu gibi durumlarda çocuklarının bu durumlarından endişe duyarken çevrenin kendilerini yapacağı teskinlerin başında “ Bekle az daha büyüsün konuşur”, “ Aynısını bizimkilerde yapıyordu, düzeldi acele etme”, “Az daha büyüsün geçer”, “ Benimki hiç konuşmuyordu, şimdi susturamıyoruz” gibi telkinler ile bu sorunu erteleyerek bir uzmandan yardım almayı devamlı olarak ertelerler. Unutulmaması gereken mühim nokta şudur ki; Çocuklar birbirlerinden farklı yapılara sahiptirler, bu da onlarda gelişim farklılıklarını ortaya koymaktadır. Dil ve Konuşma sorunlarında erken teşhis yapılan terapi ile yararını arttırır. Yapılacak olan tedavi sonunda ise en önemlisi çocuğun bu durumuna neyin sebep olduğunun ortaya çıkması olacaktır. Otizm sendromu, nörolojik bozukluğu veya zihin engeli gibi bir sorun olup olmadığı ortaya çıkacaktır. Ayrıca uzun süren ve ertelenen tedavi çocuğun gelişim çağında birliktelik kurduğu arkadaşları arasında huzursuzluk çıkartacağı için çocuğun daha hırçın olması veya iyice içiten içe kendi dünyasına kapanması gibi sonuçlarda ortaya çıkartabilecektir. Bu sebeple Çocuklarda Dil ve Konuşma problemlerinden şüphelenen Aileler hiç vakit kaybetmeden uzman bir dil ve konuşma terapistinden yardım almaları gerekmektedir.

Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Ne Yapar?

İlk öncelikle uzmanlık alanı tekniklerini kullanarak çocuğun dil ve konuşma problemindeki sorunun neden ileri geldiğini çözer. Uzman dil ve konuşma terapisti yapılan tedavi ile çocuğun yaşıtları ile arasında oluşan uçurumu kapatmayı hedefler. Yaşıtları ile aynı seviyeye getirir. Terapi erken olur ise sonuçlarını da erken alırsınız. Çocuk kendini anlatmaya ve ifade etmeye başlar. Dil ve konuşma problemlerinin okul dönemine sarkması engellenmiş olur.

Uzman dil ve konuşma terapistine nasıl ulaşılabilir?

Bilinmesi gereken ilk önemli konu dil ve konuşma terapistlerinin Türkiye’de bu eğitime sahip olan kişiler lisans, yüksek lisan ve doktora eğitimlerini Anadolu Üniversitesi Dilkom’dan almaktadırlar. Bu sebeple gitmiş olduğunuz terapistlerin diplomalarını incelemeyi ihmal etmeyin. Maalesef ülkemizde dil ve konuşma terapisti olduğunu belirterek suiistimal yapanlar kişiler olduğunu unutmayın.

Aileler çocuklardaki dil ve konuşma gelişimini desteklemek için neler yapabilir?

Her şeyden önce tedavinin aile içinde başladığını kesinlikle atlamayın. Bu sebeple çocukların aile ile kuracağı iletişim gerçekten çok önemlidir. Aileler doğru iletişim ile çocukların bu gibi durumlarındaki gelişimlerini destekleyebilirler. İletişim kurarken dikkat edilmesi gereken onun anlayacağı kelimeleri kurmak ve gözler ile teması kesmemek olacaktır. Onlar ile konuşurken abartılı bir şekilde kesinlikle jest ve mimik yapılmalıdır. Konuşurken sıra ile konuşmak iletişim gelişimini etkileyecektir. Çocuğun kelime kurması için teşvikte bulunulması önemlidir. Mesela çocuk almak istediği bir nesneyi veya oyuncağı parmağıyla işaret ettiğinde, ebeveynler adını söylemeden oyuncağı vermeyeceğini çocuğa hissettirebilmelidirler.

Önemli konuların başında da televizyon izleme sorunları gelmektedir. Uzmanlar tarafından devamlı olarak belirtilen, araştırmalar ve sabitlenen kanıtlar ile dile getirilen televizyonun konuşma üzerindeki olumsuz etkileri aileler tarafından göz önüne alınmalıdır. Çok televizyon izlemek yerine onunla iletişim kurmak, onlara kitaplar okumak gibi farklı oyunlar ile yardımcı olabilirsiniz. Yapılacak bu etkinlikler kesinlikle dil ve konuşma düzeylerinde farklılık oluşturacaktır.

Çocuklara kitap okumak ve onlarla yararlı oyunları oynamak onun aktif bir rol üstlenmesine sebep olmak için yapılmalıdır. Bir diğer husus ise çocukların ilgisi olduğu konularda onlar ile birliktelik kurarak öğrenme sürecini hızlandırmak onun gelişimi için önemli rol oynayacaktır.

Kaynak: Sümeyra Öztürk

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here