ABA Yöntemi Nedir ?

0
1728
ABA
ABA

ABA Yöntemi Nedir?

İngilizce olarak ABA (Applied Behavior Analysis)  olarak bilinen, Türkçe ismi ise Uygulamalı Davranış Analizi (UDA), davranışsal yöntemdir. Davranış değiştirme yaklaşımları arasında en çok kullanılan yöntemlerdendir. Uygulamalı Davranışsal Analiz (ABA), davranışçı kuramlara dayalı bir otizm tedavi sistemidir. Bu sistem basit bir deyişle; davranışların ödül ve sonuç sistemi aracılığıyla öğretilebilindiğini savunmaktadır. Lovaas Kurumu, bu kavramı şu şekilde açıklamaktadır.

  • Uygulamalı – Belirgin sosyal davranışlara uygulanan ilkelerdir.
  • Davranışsal – Davranışın bilimsel ilkelerine dayalıdır.
  • Analiz – İlerleme ölçülür ve müdahaleler şekillendirilir.

ABA Yöntemi ve Otizm

Konu otizm olunca, ABA Yöntemi, Dr. Ivar Lovaas’ın yöntemleri ve araştırmaları ile eş anlamlı bir hal almıştır (Bu sebepten ötürü ABA, kimi zaman otizm topluluğu içinde “Lovaas” diye adlandırılmaktadır). Bir psikolog olan Lovaas, ABA’yı ilk kez 1987 yılında UCLA üniversitesinin Psikoloji Bölümü’nde otizme uygulamıştır. Onun aklındaki düşünce, ABA yöntemi ile birlikte ileri derecede otizme sahip çocuklara da sosyal ve davranışsal becerilerin öğretilebilinir olmasıydı. Sonuç olarak da düşüncelerinde haklı olduğu ortaya çıktı: hepsi olmasa da ABA Yöntemi alan birçok çocuk bazı durumlarda olumlu sonuçlar verdiler ve hatta bazıları, yıllar süren yoğun terapiden sonra otizm teşhisi konulamayacak kadar ilerleme gösterdiler.

ABA terapist
ABA terapist

ABA Yöntemi  Otizmi İyileştirebilir Mi?

ABA Yöntemi Nasıl Çalışır?

ABA’nın Lovaas Yöntemi “aralıklı deneme” terapisi ile başlar (bu yöntem bazen sadece “araklı” olarak adlandırılır). Aralıklı denemeler bir terapistin çocuktan belirli bir davranışı yapmasını istemesinden oluşur (Örneğin; “Ahmet, lütfen kaşığı al” gibi). Eğer çocuk bunu yaparsa ona küçük bir gıda, bir beşlik çakmak ya da çocuk için anlamlı bir davranış şeklinde bir “pekiştirici” veya ödül verilir. Eğer çocuk bunu yapmazsa ödül almaz ve deneme tekrarlanır.

Aralıklı Denemeler Nedir?

Ayrıca aralıklı denemeler terapisindeki içeriğin, çocuğun bireysel değerlendirilmesine, ihtiyaçlarına ve yeteneklerine odaklanmış olmasına dikkat etmek önemlidir. Yani zaten şekilleri günlük hayatında da sıralayabilen bir çocuktan bir ödül karşılığında şekilleri sıralaması istenmemelidir, bunun yerine daha farklı, daha zorlu sosyal ve/veya davranışsal görevleri yerine getirmesi için istekte bulunulmalıdır.

Aralıklı denemelerden ziyade bir oyun terapisine daha yakın olan ABA’nın değiştirilmiş bir yöntemi, çok küçük yaştaki (üç yaşından küçük) çocuklara uygulanmaktadır. Bu çocuklar davranışlara hâkim oldukça, iyi eğitimli terapistler, çocukları sınıf veya ev ortamından dışarıya, daha doğal bir ortama getirmektedirler ve buralarda çocuklar edindikleri yeni yetenekleri gerçek dünyada uygulayabiliyor ve bu yeteneklere adapte olabiliyorlar.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here